Audiohistoria
 Archiwum Historii Mówionej
Świadkowie
Przedstawiamy osoby, które zechciały podzielić się z nami swoimi wspomnieniami. Z ich relacji wybraliśmy po kilka wyrazistych opowieści. Są trzy sposoby dotarcia do interesujących Państwa materiałów: wyszukiwanie poprzez indeks nazwisk, tematów i projektów. Relację każdej z prezentowanych tu osób staraliśmy się uzupełnić o zdjęcia oraz notę biograficzną. Mamy nadzieję, że zachęci to Państwa do odwiedzenia Czytelni Multimedialnej Domu Spotkań z Historią, w której można wysłuchać całych, często wielogodzinnych relacji dźwiękowych. Informację o całości zbiorów AHM znajdą Państwo w zakładce PRZESZUKAJ ZBIORY.
 
Karol Róg
Karol Róg
Urodził się 22 czerwca 1926 we Włochach, wówczas podwarszawskiej gminie, w rodzinie Marianny z domu Dyner i Antoniego Rogów. Ojciecpochodził z Piekar Śląskich, był ślusarzem (pracował przed wojną m.in. przy budowie hal fabrycznych w Ursusie). Prapradziadkiem Karola Roga miał być żołnierz napoleoński, Francuz, który wracając z wyprawy na Moskwę osiedlił się w Koniecpolu i ożenił z Polką. Pradziadek Andrzej Dyner był powstańcem styczniowym. Dziadek Karola Roga Henryk Dyner zajmował się konstrukcjami stalowymi, kształcił w Petersburgu, pracował w Rosji i w Kongresówce przy realizowaniu konstrukcji stalowych na budowach hal, mostów etc. W 1912 roku Henryk Dyner kupił we Włochach działkę i w rok później zbudował na niej dom. Dom ten pozostaje w ręku rodziny do dnia dzisiejszego. Miał pięcioro rodzeństwa. Uczęszczał do szkoły powszechnej we Włochach (ukończył w czerwcu 1939 r.).
W okresie okupacji niemieckiej uczęszczał najpierw do szkoły zawodowej handlowej I stopnia we Włochach (rok nauki), potem do szkoły rolniczej w Warszawie (siedziba przy ul Nowogrodzkiej, po przenosinach na ul. Zielnej 14). Do Warszawy dojeżdżał koleją EKD. Dwóch braci Karola Roga brało udział w konspiracji akowskiej (wywiezieni z Włoch we wrześniu 1944 zginęli w obozach koncentracyjnych).
Karol Róg został zatrzymany przez Niemców w połowie sierpnia 1944 na przejeździe kolejowym we Włochach i wraz z innymi cywilami trzymany w fabryce ERA (na dawnej ul. Inżynierskiej), następnie trafił do Pruszkowa, następnie przewieziony transportem do Mauthausen. W obozie od 1 września 1944 do ok. 15 października 1944 (sześć tygodni tzw. kwarantanny). W Mauthausen pracował w kamieniołomie wynosząc urobek. W połowie października 1944 przetransportowany do Wiener Neustadt. Tam przeszedł kurs spawania elektrycznego i pracował w fabryce przy budowie tendrów (rodzaj wagonu do przewozu m.in. węgla i wody przy lokomotywie), a od wiosny 1945 przy spawaniu wieżyczek do czołgów. Od 1 kwietnia 1945 gnany w trzytygodniowym marszu do miejscowości Steyr. W Steyr od 21 kwietnia, wyzwolony 5 maja 1945 roku.
W czerwcu z transportem Czerwonego Krzyża wrócił do Polski przez czeskie Budziejowice, Dziedzice i Katowice. Dotarł do Włoch 23 czerwca 1945 roku. W 1948 roku zdał maturę. Przez dwa lata studiował geologię-mineralogię (nie kończy studiów). Pracował w Państwowym Instytucie Geologicznym (jako fotograf i w zakładzie wydawnictw kartograficznych PIG przy mapach geologicznych). Zainteresowany poligrafią, po pięciu latach rozpoczął pracę w nowo utworzonym w ramach PIG Państwowym Przedsiębiorstwie Wydawnictw Geologicznych. Ukończył szkołę poligraficzną (technikum poligraficzne na ul. Konwiktorskiej). Następnie pracował w Stołecznych Zakładach Graficznych, w stanie wojennym przeszedł na emeryturę. Ma córkę Wandę i syna Piotra.
Mieszka w Warszawie.
Projekt: Zapomniani świadkowie XX wieku
Wywiad przeprowadził/a: Paweł Pięciak
Sygnatura nagrania: AHM_3342
Miejsce nagrania: Warszawa (Polska)
Data nagrania: 25.01/27.01.2015
Czas nagrania: 6h 35min
Język nagrania: polski
Opis nagrania: Życie codzienne we Włochach pod Warszawą w okresie międzywojennym (krewni, obyczajowość, rozrywki, życie towarzyskie w domu rodzinnym); życie codzienne we Włochach w okresie okupacji niemieckiej, realia okupacyjnej Warszawy (m.in. atmosfera w mieście, nauka w szkole rolniczej, powstanie w getcie); deportacja ludności cywilnej z Włoch w czasie powstania warszawskiego (VIII 1944); transport do Mauthausen, obóz koncentracyjny i praca w kamieniołomie (IX 1944 - X 1944); z Mauthausen do Wiener Neustadt (X 1944), warunki w obozie, praca w charakterze spawacza, współwięźniowie i ich losy; trzytygodniowy marsz z Wiener Neustadt do miasteczka Steyr (IV 1945), egzekucje i ofiary, ostatnie dni w niewoli niemieckiej, wyzwolenie przez Amerykanów (V 1945), sytuacja bezpośrednio po wyzwoleniu; powrót do Polski, kontynuowanie nauki (geologia), praca zawodowa m.in. w wydawnictwie geologicznym.
 

© Copyright 2008 Audiohistoria - Archiwum Historii Mówionej