Audiohistoria
 Archiwum Historii Mówionej
Świadkowie
Przedstawiamy osoby, które zechciały podzielić się z nami swoimi wspomnieniami. Z ich relacji wybraliśmy po kilka wyrazistych opowieści. Są trzy sposoby dotarcia do interesujących Państwa materiałów: wyszukiwanie poprzez indeks nazwisk, tematów i projektów. Relację każdej z prezentowanych tu osób staraliśmy się uzupełnić o zdjęcia oraz notę biograficzną. Mamy nadzieję, że zachęci to Państwa do odwiedzenia Czytelni Multimedialnej Domu Spotkań z Historią, w której można wysłuchać całych, często wielogodzinnych relacji dźwiękowych. Informację o całości zbiorów AHM znajdą Państwo w zakładce PRZESZUKAJ ZBIORY.
 
Marian Zgórniak
Marian Zgórniak
Urodził się 5 grudnia 1924 w Nowodworzu koło Gorlic, w rodzinie ziemiańskiej. Małżeństwo jego rodziców szybko się rozpadło, a jego matka, Władysława, wyszła powtórnie za mąż za Stanisława Zgórniaka, który adoptował Mariana. Przed wojną Marian Zgórniak ukończył trzy klasy gimnazjum w Gorlicach. Po wybuchu II wojny światowej został członkiem ZWZ-AK, gdzie pełnił funkcję łącznika. 2 czerwca 1942 został aresztowany i uwięziony. Po kilkutygodniowych przesłuchaniach w siedzibie gestapo w Gorlicach, trafił do więzienia w Jaśle, a następnie w Tarnowie. Od 19 stycznia 1943 był więźniem obozu koncentracyjnego Auschwitz, a w 1945 roku obozów Gross-Rosen i Buchenwald. W trakcie ewakuacji z Buchenwaldu do kolejnego obozu udało mu się uciec wraz z kilkoma kolegami. Okres od zakończenia wojny do maja 1946 spędził w amerykańskiej strefie okupacyjnej.
2 czerwca 1946, w cztery lata po aresztowaniu, wrócił do domu w Nowodworzu. Po maturze, w 1947 roku, rozpoczął studia historyczne, a rok później prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Wkrótce został asystentem na Wydziale Historycznym UJ. W 1959 roku uzyskał stopień doktora historii, a w 1982 został profesorem zwyczajnym. W latach 1973-1987 pełnił funkcję kierownika Zakładu Współczesnych Stosunków Międzynarodowych, a od 1979 roku Zakładu Historii Współczesnej w Instytucie Nauk Politycznych na Wydziale Prawa i Administracji UJ. W 1976 roku powierzono mu kierownictwo Zakładu Historii Powszechnej Najnowszej w Instytucie Historii UJ. Stanowisko to piastował do 1995 roku. Jest autorem ponad trzystu publikacji w wielu językach. Jego książki i artykuły dotyczą historii nowoczesnej i najnowszej, historii wojskowości oraz współczesnych stosunków międzynarodowych.
Marian Zgórniak otrzymał tytuł honorowego obywatela Gorlic. Jeszcze w 1944 roku został odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami, a w 2003 roku przyznano mu Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. Zmarł 18 listopada 2007 w Krakowie.
Projekt: Zapomniani świadkowie XX wieku
Wywiad przeprowadził/a: Joanna Komperda
Sygnatura nagrania: AHM_0256
Miejsce nagrania: Kraków (Polska)
Data nagrania: 2.03/14.03.2007
Czas nagrania: 4h 45min
Język nagrania: polski
Opis nagrania: ziemiaństwo; Gorlice; okupacja niemiecka; konspiracja (ZWZ - AK); więzienia niemieckie: Gorlice, Jasło, Tarnów, obozy koncentracyjne: Auschwitz, Gross-Rosen, Buchenwald; praca na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie po II wojnie światowej.
 

© Copyright 2008 Audiohistoria - Archiwum Historii Mówionej