Audiohistoria
 Archiwum Historii Mówionej
Świadkowie
Przedstawiamy osoby, które zechciały podzielić się z nami swoimi wspomnieniami. Z ich relacji wybraliśmy po kilka wyrazistych opowieści. Są trzy sposoby dotarcia do interesujących Państwa materiałów: wyszukiwanie poprzez indeks nazwisk, tematów i projektów. Relację każdej z prezentowanych tu osób staraliśmy się uzupełnić o zdjęcia oraz notę biograficzną. Mamy nadzieję, że zachęci to Państwa do odwiedzenia Czytelni Multimedialnej Domu Spotkań z Historią, w której można wysłuchać całych, często wielogodzinnych relacji dźwiękowych. Informację o całości zbiorów AHM znajdą Państwo w zakładce PRZESZUKAJ ZBIORY.
 
Stanisław Flach
Urodził się 3 maja 1923 roku w Stryju, w woj. lwowskim. Ojciec pracował w Zakładach Naprawy Taboru Kolejowego, a matka zajmowała się domem i dziećmi. Miał młodszą siostrę. Przed wybuchem wojny Stanisław Flach uczęszczał do Gimnazjum Mechanicznego w Drohobyczu.
Po wybuchu wojny we wrześniu 1939 roku Stryj i okoliczne miejscowości znalazły się pod okupacją sowiecką. Wywózkę rodziny Flachów na Sybir pokrzyżował wybuch wojny niemiecko-rosyjskiej w 1941 roku. Znaleźli się pod okupacją niemiecką. By nie zostać wywiezionym na roboty przymusowe do III Rzeszy Niemieckiej, Stanisław Flach zatrudnił się w magazynach wojskowych zapatrujących żołnierzy na froncie.
W tym samym czasie wstąpił do Związku Walki Zbrojnej, przyjmując pseudonim "Pik". Wspierał sabotaż, przekazując członkom podziemia informacje o kierunku wysyłanych transportów z magazynów wojskowych. W maju 1944 roku został aresztowany przez Niemców. Po zapłaceniu przez rodziców Stanisława Flacha łapówki niemieckiemu oficerowi SD, został wypuszczony.
Po wypuszczeniu z więzienia opuścił Stryj i dołączył do oddziałów partyzanckich, zajmujących się obroną polskiej ludności przed bandami UPA.
W sierpniu 1944 roku wraz z kolegami z AK wstąpił do formowanych przez władze radzieckie "Istrebilnych Batalionów", ochraniających miejscową ludność i ważne strategicznie obiekty wojskowe przez atakami band UPA.
W grudniu 1944 roku Stanisław Flach został aresztowany przez NKWD i przewieziony do Lwowa. Po przesłuchaniach, odbył się wojskowy sąd wojenny, który skazał Stanisława Flacha na 10 lat łagrów. W czerwcu 1945 roku został przetransportowany do obozu pracy w Biełosielsku nad rzeką Wołgą. Pracował tam m.in. przy wyrębie lasu.
Latem 1947, jako więzień polityczny został przeniesiony do obozu o zaostrzonym rygorze. Po odbyciu kwarantanny w mieście Dudinka, Stanisław Flach trafił do obozu pracy "Kaerkan" koło Norylska. Pracował tam w kopalni węgla kamiennego, a zimą przy odśnieżaniu dróg i linii kolejowej. Zachorował na zapalenie wyrostka robaczkowego. Po operacji w szpitalu w Norylsku, został przewieziony do 5 łag-oddilenia, w pobliżu miasta. Pracował tutaj między innymi przy budowie Huty Miedzi. Stanisław Flach był uczestnikiem i obserwatorem buntu więźniów łagru w Norylsku, który wybuchł latem 1953 roku.
W 1954 roku zakończył się 10-letni wyrok i Stanisław Flach opuścił obóz. Wrócił do Polski w grudniu 1955 roku.


Projekt: Archiwum Wschodnie
Wywiad przeprowadził/a: Tomasz Gleb
Sygnatura nagrania: AW_I_0167
Miejsce nagrania: Gliwice (Polska)
Data nagrania: 1992
Czas nagrania: 00h 42min
Język nagrania: polski
Opis nagrania: Maszynopis i rękopis. Informacja o relacji dostępna w Archiwum Ośrodka KARTA. Lata 1939-56. Okupacja sowiecka i niemiecka w Stryju, działalność autora w ZWZ-AK, walki z oddziałami UPA, aresztowanie przez NKWD, pobyt w więzieniu, wywiezienie do łagrów w ZSRR, życie codzienne w obozach i na zesłaniu do czasu repatriacji.
 

© Copyright 2008 Audiohistoria - Archiwum Historii Mówionej