Audiohistoria
 Archiwum Historii Mówionej
Świadkowie
Przedstawiamy osoby, które zechciały podzielić się z nami swoimi wspomnieniami. Z ich relacji wybraliśmy po kilka wyrazistych opowieści. Są trzy sposoby dotarcia do interesujących Państwa materiałów: wyszukiwanie poprzez indeks nazwisk, tematów i projektów. Relację każdej z prezentowanych tu osób staraliśmy się uzupełnić o zdjęcia oraz notę biograficzną. Mamy nadzieję, że zachęci to Państwa do odwiedzenia Czytelni Multimedialnej Domu Spotkań z Historią, w której można wysłuchać całych, często wielogodzinnych relacji dźwiękowych. Informację o całości zbiorów AHM znajdą Państwo w zakładce PRZESZUKAJ ZBIORY.
 
Helena Drozdowicz-Suszyńska
Urodziła się 11 października 1924 roku w Beresweczu koło Głębokiego na Wileńszczyźnie. Rodzice mający pochodzenie ziemiańskie, w czasie I wojny światowej uciekli przed wojskami bolszewickimi do Otwocka. Po zakończeniu działań wojennych, rodzina zamieszkała w okolicach Dźwiny w woj. wileńskim. Matka Heleny Suszyńskiej-Drozdowicz była z zawodu nauczycielką. Miała 8 starszego rodzeństwa. Ojciec zmarł przed wybuchem II wojny światowej, w styczniu 1939 roku. Helena Suszyńska uczęszczała do Gimnazjum im. Ks. Grzegorza Piramowicza w Dziśnie. W szkole przeszła m.in. 3-miesięczny kurs sanitarny.
Po wkroczeniu Sowietów do Polski 17 września 1939 roku, Helena Suszyńska-Drozdowicz zgłosiła się na ochotnika do służby sanitarnej w Korpusie Ochrony Pogranicza. Razem z żołnierzami przekroczyła granicę z Łotwą, gdzie została internowana. Na Łotwie przebywała przez 2 lata, początkowo pracując w Rydze, a po aresztowaniu przez Sowietów, w obozie Ulrodze, wraz z żołnierzami Wojska Polskiego. Jej rodzina w tym czasie została deportowana w głąb Związku Sowieckiego.
Po wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej w 1941 roku, Helena Suszyńska-Drozdowicz wróciła do okupowanego przez III Rzeszę, Wilna. Tam, poprzez starszego brata, weszła do podziemia niepodległościowego. 10 marca 1942 roku złożyła przysięgę. Służyła jako łączniczka i sanitariuszka w Zgrupowaniu nr 2 Okręgu Armii Krajowej Wilno pod mjr Mieczysława Potockiego ps. "Węgielny". W czasie walk o Wilno w lipcu 1944 roku, zajmowała się ciężko rannymi.
Po ponownym wkroczeniu Sowietów do Wilna, zagrożona dekonspiracją i aresztowaniem, Helena Suszyńska-Drozdowicz zapisała się do Związku Patriotów Polskich i wyjechała do Białegostoku. Tam pracowała w izbie chorych z wileńskim chirurgiem, dr Mazurkiewiczem, aż do nawiązania kontaktu z miejscową siatką AK.
Jesienią 1944 roku dołączyła do oddziału partyzanckiego Zgrupowania "Piotrków" Armii Krajowej Obywatelskiej mjr Aleksandra Rybnika ps. "Jerzy". Po demobilizacji Zgrupowania, Helena Suszyńska-Drozdowicz została przydzielona, jako sanitariuszka, do samodzielnego oddziału samoobrony WiN dowodzonego przez Leona Suszyńskiego ps. "P-8", jej późniejszego męża.
W partyzantce niepodległościowej na terenie Puszczy Knyszyńskiej pozostała do 1947 roku. Wraz z 24-osobowym oddziałem ujawniła się przed Powiatowym Urzędem Bezpieczeństwa Publicznego w Sokółce 15 kwietnia 1947 roku. Wraz z narzeczonym, Leonem Suszyńskim ps. "P-8", wyjechała do Wrocławia, gdzie się pobrali. W 1948 roku urodziła córkę, Kazimierę.
31 grudnia 1945 roku Helena Suszyńska-Drozdowicz została wraz z mężem aresztowana przez funkcjonariuszy Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa w Białymstoku. Była przesłuchiwana i przetrzymywana w areszcie przez 3 miesiące. Jej mąż, Leon Suszyński, otrzymał wyrok 8 lat więzienia. Wyszedł w 1953 roku, wrócił do rodziny we Wrocławiu.
Projekt: Archiwum Wschodnie
Wywiad przeprowadził/a: Wiesław Krasnodębski
Sygnatura nagrania: AW_I_0136
Miejsce nagrania: brak danych
Data nagrania: 1989
Czas nagrania: 01h 46min
Język nagrania: polski
Opis nagrania: Maszynopis. Informacja o relacji dostępna w Archiwum Ośrodka KARTA. Lata 1941-47. Stosunki polsko-litewskie w Wilnie podczas okupacji niemieckiej, działalność konspiracyjna łączniczki i sanitariuszki ZWZ-AK oraz WiN, prześladowania autorki przez aparat bezpieczeństwa.
 

© Copyright 2008 Audiohistoria - Archiwum Historii Mówionej