Audiohistoria
 Archiwum Historii Mówionej
Świadkowie
Przedstawiamy osoby, które zechciały podzielić się z nami swoimi wspomnieniami. Z ich relacji wybraliśmy po kilka wyrazistych opowieści. Są trzy sposoby dotarcia do interesujących Państwa materiałów: wyszukiwanie poprzez indeks nazwisk, tematów i projektów. Relację każdej z prezentowanych tu osób staraliśmy się uzupełnić o zdjęcia oraz notę biograficzną. Mamy nadzieję, że zachęci to Państwa do odwiedzenia Czytelni Multimedialnej Domu Spotkań z Historią, w której można wysłuchać całych, często wielogodzinnych relacji dźwiękowych. Informację o całości zbiorów AHM znajdą Państwo w zakładce PRZESZUKAJ ZBIORY.
 
Marian Dobrowolski
Urodził się w 1925 roku pod Łodzią. W czasie II wojny światowej przebywał na Wileńszczyźnie.
Żołnierz 3 Wileńskiej Brygady Armii Krajowej Okręgu Wilno AK, dowodzonej przez por. Gracjana Froga ps. "Szczerbiec", uczestnik operacji "Ostra Brama".
Wraz z oddziałem został aresztowany i rozbrojony przez funkcjonariuszy NKWD w lipcu 1944 roku na terenie Puszczy Rudnickiej. Osadzony w obozie jenieckim w Kałudze, Marian Dobrowolski został wcielony do tzw. zapasowego pułku piechoty Armii Czerwonej.
Podczas pobytu w obozowej izbie chorych, wraz z kolegami rozpoczął przygotowania do ucieczki. Został złapany w październiku 1945 roku w okolicach Orszy.
Do marca 1946 roku Marian Dobrowolski przesiedział w więzieniu w Orszy, Moskwie i Kałudze. Przeszedł ciężkie śledztwo, był oskarżony m.in. o szpiegostwo. Został skazany na 15 lat łagru.
W marcu 1946 roku Marian Dobrowolski został przewieziony do obozu w Krasnojarsku, następnie w lipcu 1946 roku do Norylska. Pracował m.in. w 10 i 15 łag- otdielenia, pracując przy budowie studni. Od 1951 roku jako "półwolny" pracował przy zbieraniu gałęzi chwoji, mieszkał w chacie nad rzeką Narylką. Zarabiając niewielkie pieniądze, Marian Dobrowolski mógł swobodnie poruszać się po terenie obozu, często zaopatrując się w lokalnym sklepiku. Ok. 1953 roku zaczęły do niego docierać pierwsze sygnały o szykowanym buncie więźniów.
Po śmierci Stalina, latem 1953 roku, doszło do wybuchu buntu więźniów obozowych. Marian Dobrowolski nie brał w nim udziału, nie był również bezpośrednim świadkiem tamtych wydarzeń. W dniu wybuchu powstania, nie został wpuszczony do miasta, ani na teren swojego obozu.
Pod koniec 1953 roku został zwolniony z łagru. Po załatwieniu formalności w Krasnojarsku, przebywał ok. 4 miesiące w obozie w Poćmie, dobrowolnie pracując w kołchozie przy wykopywaniu ziemniaków. Do Polski wrócił w 1954 roku.
Projekt: Archiwum Wschodnie
Wywiad przeprowadził/a: Tomasz Gleb
Sygnatura nagrania: AW_I_0130
Miejsce nagrania: Łódź (Polska)
Data nagrania: 1991
Czas nagrania: 03h 49min
Język nagrania: polski
Opis nagrania: Maszynopis. Informacja o relacji dostępna w Archiwum Ośrodka KARTA. Lata 1944-54. Przebieg operacji "Ostra Brama", rozbrojenie oddziałów partyzanckich przez wkraczających na teren Wileńszczyzny Sowietów, aresztowania członków siatki AK, pobyt autora w łagrach w rejonie Norylska, represje stosowane w obozie, bunt więźniów w 1953 roku, zwolnienie i repatriacja.
 

© Copyright 2008 Audiohistoria - Archiwum Historii Mówionej