Audiohistoria
 Archiwum Historii Mówionej
Projekty
Przedstawiamy główne projekty Historii Mówionej. Są to zarówno przedsięwzięcia już historyczne, z lat 80. i 90., takie jak Archiwum Wschodnie czy Archiwum Opozycji, jak i projekty ostatnio zakończone i te, które są w trakcie realizacji. Najważniejszy z nich to „Zapomniani świadkowie XX wieku”, w którym nagrywamy relacje biograficzne przedstawicieli najstarszych generacji.
Przy projektach wyświetla się lista nagrań z fragmentami do wysłuchania na stronie. Pełna lista nagrań wykonanych w ramach danego projektu dostępna jest poprzez zakładkę „Przeszukaj zbiory".
 
Projekt „Ocaleni z Mauthausen (MSDP)”

W grudniu 2001 Ośrodek KARTA został zaproszony do udziału w międzynarodowym projekcie dokumentacyjnym Mauthausen Survivors Documentation Project (MSDP). Jego celem było zebranie relacji osób, które w czasie II wojny światowej były więzione na terenie Austrii w hitlerowskich obozach koncentracyjnych systemu Mauthausen-Gusen. Projekt zainicjowało i sfinansowało Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Republiki Austrii, a merytorycznie prowadził Uniwersytet Wiedeński (kierownikiem naukowym projektu był profesor historii współczesnej Uniwersytetu Wiedeńskiego - Gerhard Botz, który w swojej pracy naukowej wielokrotnie podejmował problem postaw Austriaków wobec nazizmu i obecności tego tematu w ich pamięci zbiorowej). Instytucjami odpowiedzialnymi za realizację przedsięwzięcia były Instytut Historii Współczesnej Uniwersytetu Wiedeńskiego (Institut für Zeitgeschichte), Archiwa Austriackiego Ruchu Oporu (Dokumentationsarchiv des Österreichischen Widerstandes) oraz niezależny Instytut Badania Konfliktów (Das Institut für Konfliktforschung). Projekt realizowali przedstawiciele ośrodków uniwersyteckich i niezależnych organizacji społecznych, dokumentujących historię z 20 krajów europejskich (oprócz Polski m.in. z Rosji i Ukriany, Czech i Słowacji, Belgii, Holandii, Francji i Włoch), Stanów Zjednoczonych i Izraela. W ciągu roku (marzec 2002 - marzec 2003) powstał zbiór liczący około 800 nagranych techniką cyfrową wspomnień (z czego 10% w formie nagrań video) dotyczących nie tylko przeżyć obozowych, ale i całego życia ludzi, którzy te obozy przeżyli (metoda wywiadu biograficznego) W Polsce zostały nagrane wspomnienia 164 osób. To największa liczba przewidziana dla jednego kraju w ramach omawianego projektu. Cały zbiór nagranych relacji stał się częścią Archiwum Miejsca Pamięci Obozu Mauthausen, a w dalszej perspektywie ma być wykorzystany do badań historycznych. Realizację projektu rozpoczęliśmy od nawiązania współpracy ze środowiskiem byłych więźniów skupionych w warszawskim Klubie Mauthausen-Gusen. Dzięki pomocy członków Klubu udało nam się z kolei dotrzeć do środowisk byłych więźniów Mauthausen-Gusen w kilkunastu miastach Polski (m.in. Poznaniu, Krakowie, Katowicach, Wrocławiu, Gdańsku itd.). Towarzyszyliśmy także byłym więźniom i więźniarkom (na ich zaproszenie) w wyjeździe na uroczystości rocznicowe w Mauthausen i Gusen na początku maja 2002. Dzięki tym wszystkim spotkaniom nasze intencje i cel tego projektu zyskały akceptację tego środowiska. W Ośrodku KARTA utworzyliśmy specjalną kolekcję, w której obok kopii wszystkich nagranych w Polsce relacji zarchiwizowane są także nie publikowane dotąd wspomnienia, dokumenty, fotografie archiwalne przekazane nie tylko przez osoby nagrane w ramach projektu, ale również zgłaszające się do nas po informacji opublikowanej w "Karcie" i radiowym wywiadzie z prezesem Zbigniewem Gluzą. Mamy nadzieję, że zbiór ten będzie podstawą do pracy nad książką na temat Polaków w Mauthausen-Gusen, którą zamierzamy przygotować po zakończeniu projektu.

Wybrane fragmenty relacji:

  • Henryk Czarnecki
    Działalność konspiracyjna w czasie okupacji niemieckiej, resztowanie w kwietniu 1943, więzienia w Krakowie i Wrocławiu, pobyt e Mauthausen i podobozach Redl-Zipf i Ebensee, po wojnie powrót do Warszawy, praca w przemyśle motoryzacyjnym. ...[ więcej ]
  • Stanisław Dobosiewicz
    Relacja - dzieciństwo w Makowie Mazowieckim, studia polonistyczne na Uniwersytecie Warszawskim, praca nauczyciela; aresztowanie w ramach akcji przeciw polskiej inteligencji w 1940 roku; pobyt w obozach koncentracyjnych Dachau i Mauthausen-Gusen; po wojnie praca w szkolnictwie, działalność w...[ więcej ]
  • Czesław Oparcik
    Auschwitz, Gusen I ...[ więcej ]
  • Jan Wojciech Topolewski
    Obozy koncentracyjne: Auschwitz-Birkenau, Mauthausen-Gusen....[ więcej ]
  • Albert Juszkiewicz
    Pobyt w obozach koncentracyjnych: Dachau, Mauthausen, Gusen I....[ więcej ]
  • Michał Fertak
    Pobyt w obozie koncentracyjnym Mauthausen i jego podobozach: Wiener-Neudorf, Wiener-Floridsdorf, Gusen I. ...[ więcej ]
  • Stefan Rzepczak
    Dzieciństwo w Warszawie, powstanie warszawskie, obóz przejściowy w Pruszkowie, obozy koncentracyjne: Auschwitz, Mauthausen, podobóz Schwechat; po wojnie mistrz grawerski w Warszawie. ...[ więcej ]
  • Irena Norwa
    Obóz przejściowy w Pruszkowie, obóz koncentracyjny Mauthausen, praca przymusowa w Braunau. ...[ więcej ]
  • Wacław Wilk-Wilczyński
    Dzieciństwo w Warszawie, działalność konspiracyjna w czasie okupacji, udział w Powstaniu Warszawskim; obozy koncentracyjne Mauthausen, Gusen I, Gusen II. ...[ więcej ]
  • Stanisław Lada
    Młodość w Stróży-Rudniku nad Sanem, wywiezienie na roboty przymusowe do Austrii, aresztowanie za słuchanie radia polskiego z Londynu, pobyt w więzieniach w Loeben, Bruck, Grazu i Wiedniu oraz obozach koncentracyjnych Mauthausen, Linz I, Linz III. ...[ więcej ]


© Copyright 2008 Audiohistoria - Archiwum Historii Mówionej